ख्यातिप्राप्त गौतमका व्यक्तिगत विवरण

image_pdfimage_print

विद्वच्छिरोमणि पं. कुलचन्द्र गौतमको संक्षिप्त परिचय

– प्रा. माधवराज गौतम

विद्वच्छिरोमणि कुलचन्द्र गौतम नेपाली माटोमा उदाएका सारस्वत पुरुष हुनुका साथै आफ्ना समकालीन विद्वानहरूमा अद्वितीय पनि छन् । नेपाली र संस्कृतवाङ्मयमा समान रूपमा अव्याहत गतिमा कलम चलाउने विद्वच्छिरोमणिले संस्कृत भाषामा दर्जनौं काव्य, नेपाली भाषामा काव्य र काव्यशास्त्र रचना गरेर भाषका भण्डार भएका छन् । यस अतिरिक्त आयुर्वेद, कोश, कर्मकाण्ड जस्ता विषयमा पनि उपयोगी ग्रन्थ रचेर गौतमले आफ्नो बहुमुखी प्रतिभा, त्याग र निष्ठाको परिचय दिएका छन् । यसैले उनी संस्कृत तथा नेपाली साहित्याकाशमा अजर र अमर छन् ।

धादिङ्ग जिल्लाको जीवनपुर गाउँमा वि.स. १९३४ मा पं. रमाकान्त शर्मा (गौतम) का सुपुत्रको रूपमा विद्वच्छिरोमणि पं. कुलचन्द्र गौतमको जन्म भएको हो । आफ्नै वुवाको प्रेरणाबाट अध्ययनमा संलग्न भएका सो गौतमले आफ्नो सबै अध्ययन राजकीय संस्कृत महाविद्यालय काशीबाट पूरा गरेका हुन् । उनी संस्कृतका विशिष्ट कविका साथै आयुर्वेद र दर्शनशास्त्रका पनि आधिकारिक विद्वान् थिए । संस्कृत वाङ्मयका प्राचीन आदर्शको अनुुकूल व्यवहार गर्ने कवि गौतमले अफ्ना काव्यहरूमा पनि प्राचीन आदर्शलाई कुशलतापूर्वक उतारेका छन् । उनमा काव्यको अर्थ गर्ने अद्वितिय क्षमता थियो । संसारका धेरैजसो विद्वान्हरूबाट अर्थलगाउन नसकिएको एउटा संस्कृत पद्यलाई अथ्र्याउने उद्देश्यले जर्मनिका विद्वानहरूबाट पठाइँदा उनले व्युत्पत्तिपूर्वक त्यसको चौध अर्थगरेर पठाएको प्रसँग यस सन्दर्भमा संस्मरणीय छ । उनलाई साहित्यमणि, साहित्यभूषण, विद्वच्छिरोमणि, प्रबल गोरखा दक्षिणवाहु जस्ता विभिन्न पदवीद्वारा विभूषित गरिएको थियो । साहित्याचार्य सम्मका सबै परीक्षाहरूमा प्रथम श्रेणीमा उत्तीर्ण स्व. गौतमले महामहोपाध्याय गंगाधरशास्त्री तैलंग र उनका भाइ महामहोपाध्याय रामशास्त्री तैलंग जस्ता विद्वान्हरूसँग अध्ययन गरेका हुन् । आफ्नो अध्ययन कार्य समाप्त गरी उनी केही समय नेपालमानै बसेपछि फेरी काशीतर्फ फर्किएका थिए । त्यहिँबाटनै उनका विभिन्न कृतिहरू प्रकाशित भएका हुन् । आफ्नो साधनामय जीवनमा निरन्तर संस्कृत वांगमय र मातृभाषा नेपालीको सेवामा समर्पित अद्वितीय प्रतिभाका धनी विद्वच्छिरोमणि कुलचन्द्र गौतम वि.स. २०१५ सालमा काशीमा ब्रहृमलीन भएका हुन् ।

कवि कुलचन्द्रद्वारा आफ्नो साधनामय जीवनमा लेखिएका तीन दर्जनभन्दा बढी उच्चकोटिका कृतिहरू संस्कृत साहित्य र नेपाली साहित्यका अनमोल रत्नका रूपमा रहेका छन् । यस लेखमा तिनको संक्षिप्त परिचय प्रस्तुत गरिदै छ । उनका प्रकाशित कृतिहरू निम्नअनुसार छन् । यसबाहेक दर्जनौं अप्रकाशित कृतिहरू पनि रहेका छन् ।

प्रकाशित कृति
१) शोक महोर्मि

२) स्वयंवैद्य

३) कृष्णकर्णाभरण

४) अलङ्कारचन्द्रोदय

५) भागवतमञ्जरी (वि.सं.१९८४)

६) गंगागौरवम् (वि.सं.१९९२)

७) प्रपञ्चचर्चा (वि.स.१९९३)

८) रामायणवन्दना (वि.सं.१९९३)

९) अमरकोश–परिशेष (वि.सं.१९९३)

१०) प्रेमपञ्चपञ्चाशिका (वि.सं.१९९५)

११) तुलसीदासकृत रामचरितमानसको भावबोधिनी नेपाली टीका (वि.सं.१९९६)

१२) भागवतवन्दना (वि.सं.२००५)

१३) विवाहपद्धति (वि.सं.२००७)

१४) आदर्शदम्पती सीतारामौ (वि.सं.२०१२)

१५) राघवालङ्कार (वि.स.२०१५)

१६) अमरकोशको नेपाली टीका (वि.स. २०२५)

१७) संस्कृत–नेपाली शब्दकोश (वि.सं.२०५४)

१८) योगकौमुदी –वि.सं.२०५७)

यसबाहेक अन्य संस्कृत कविताहरू पनि विभिन्न पत्र–पत्रिकामा प्रकाशित छन् ।

कीर्तिर्यस्य स जीवति
दानवीर स्वर्गीय श्री हरिहर गौतम
— युवराज शर्मा, गौतम

गौतम कुलमा ३ जना व्यक्तिको नाम उल्लेखनीय रहेको छ । यी तीन नक्षत्रहरू हुन्– एक अध्यात्म क्षेत्रबाट ठूलो प्रसिद्धि पाएका स्वर्गद्वारी महाप्रभु श्री वालतपस्वी । दोस्रोमा नेपाल र भारत (काशी) मा समेत अत्यन्त ख्याति प्राप्त ठूला विद्वान, विद्वच्छिरोमणि श्री कुलचन्द्र गौतम र तेस्रोमा पश्चिम नेपालका अति सम्पन्नशाली व्यक्तित्व श्री हरिहर गौतम ।

उपर्युक्त तीनै विशिष्ट व्यक्तिहरू ऐतिहासिक भैसक्नुभएको छ । उहाँहरूमध्ये श्री हरिहर गौतमको संक्षिप्त परिचय यस लेखमा प्रस्तुत गरिएको छ ।

श्री हरिहर गौतमको जन्म विक्रम सम्वत् १९५८ साल मार्ग शुक्ल पञ्चमीका दिन जलेश्वर, महोत्तरीमा भएको हो । उहाँका पिताको नाम तारानाथ गौतम र माताको नाम टीकाकुमारी हो । उहाँको स्थायी वसोवासको घर आार्घाखाँची जिल्लाको खिदिम, पोखराथोक हो । राणाकालमा उहाँका पिताजी जागीरे भई सुव्वाको पदसम्म प्राप्त गर्नु भएको र जागिरकै सिलसिलामा जलेश्वरमा कार्यरत रहँदा हरिहरजीको त्यहीं जन्म भएको हो । श्री हरिहर गौतम सानै उमेरदेखि प्रखर बुद्धिका प्रतिभाशाली व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो । पण्डित दधिराम मरासिनीबाट उहाँको प्रारम्भिक शिक्षाको साथै उपनयन (व्रतवन्ध) संस्कार मन्त्रदीक्षा भयो । संस्कृत व्याकरण आदिको शिक्षा पनि गुरुबाटै सम्पन्न भएकोे थियो । हरिहर जी वैदिक सनातन धर्म एवं आर्य संस्कृतिका अनुयायी, निष्ठावान् साधक र कर्मठ व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो ।

सम्पन्न परिवारमैं जन्मेका हरिहर आफ्नो पैतृक सम्पत्ति (वर्दियाका १० मौजा) मा समय अनुसार अझ वृद्धि गर्ने महŒवाकांक्षा लिई प्रौढ अवस्थासम्ममा खिदिम, बर्दिया, बाँके, कपिलवस्तु, काठमाडौं, त्रिशुली र दाङमा समेत गरी करीव सोह्रहजार (१६०००) विघा जमीन आर्जन गरी नेपाल अधिराज्यकै धनाढ्य एवं सम्पन्नशाली व्यक्तिहरू (जमीनदारहरू) मध्येमा गनिनुभएको थियो ।

अथाह सम्पत्ति खास गरी हजारौं विगाहा जग्गा तराई बर्दियामा भएका व्यक्ति हरिहर धेरैजसो उतै बस्ने हुनाले पहाड घर खिदिम कमै जाने गर्नुहुन्थ्यो । एक समयको कुरा हो— खिदिम गएको बेला आफ्नो घरमा रहेको धान गोदाममा डेढसय मुरी धान राखिएकोमा गोदामको निदाल भाँचिएर थाम्न नसकी धान भुइँमा छितरिएको देखेपछि उहाँको मनमा केही विचार आएछ । हुन त त्यो धान बर्सेनी जसो बिक्री गरी नगद पार्ने चलन थियो तापनि आफ्ना गुरु पं. दधिरामलाई देखाउँदा गुरुले त्यो धान अनाजबाट संस्कृत विद्यालय संचालन गर्न सल्लाह दिनुभएछ । त्यही सुझावबाट प्रेरणा लिएर १९९४ सालमा आपूm ३६ वर्षको हुँदा ३६ जना छात्रहरूलाई भोजन एवं आवासको व्यवस्था गरी संस्कृत पाठशाला संचालन गर्ने संकल्पका साथ गुरु पं. दधिरामलाई नै प्रधान अध्यापक तोकी पाठशाला संचालन गर्ने अभिभारा पनि उहाँलाई नै दिई हरिहरजीले संस्कृत विद्यालयको स्थापना गर्नुभयो । उक्त पाठशालामा आवश्यकता अनुसार अन्य अध्यापकहरू पनि नियुक्त गरिए र शुक्ल यजुर्वेद, संस्कृत व्याकरण कौमुदी, कोश र काव्यहरू पढाउने व्यवस्था भयो

त्यस बखत, राणाकालमा शिक्षाको व्यवस्था न भएको समयमा, एक व्यक्तिबिशेषबाट विद्यालय भवनको व्यवस्था, अध्यापकहरूलाई तलब आदिको व्यवस्था एवं ३६ जना छात्रहरूलाई आवास भोजन आदिको प्रबन्ध गरी क्रमशः प्रतिवर्ष १ जना छात्र थप गर्दै जाने नीति अनुरूप भर्ना गर्ने र पढाउने व्यवस्था गरियो । निश्चय नै यो साधारण काम थिएन ।

राजधानी काठमाडौंमा सरकारबाट संचालित रानी पोखरी संस्कृत प्रधान पाठशाला पछि, भोजपुरको दिङला, जनकपुरको मटियानी र रिडी रुरु क्षेत्रको संस्कृत पाठशालाहरू भन्दा खिदिमको हरिहर संस्कृत पाठशालाले पढाइ र प्रबन्धको दृष्टिले धेरै प्रसिद्धि पायो । त्यहाँ अध्ययनरत विद्यार्थीहरूले पूर्वमध्यमा सम्मको पढाइ पूरा गरेपछि उनीहरूलाई परीक्षा दिनका लागि बनारस (काशी) पठाउने गरिन्थ्यो । काशीमा पनि हरिहर संस्कृत पाठशाला स्थापना गरी विद्यार्थीहरूलाई समुचित छात्रवृत्ति रकम उपलव्ध गराई संस्कृतमा मध्यमा (आई. ए.) सम्मको अध्ययन गराइने व्यवस्था भयो । यसले गर्दा पश्चिमाञ्चल क्षेत्रका अधिकांश जिल्लाका व्यक्तिले पढ्ने सुअवसर पाए । वस्तुतः हरिहर संस्कृत पाठशालाले सामान्यतः अधिराज्यव्यापी विशेष गरेर पश्चिमाञ्चल क्षेत्रमा शिक्षाको ज्योति फैलाएको हो ।

वर्तमान अवस्थामा— प्रारम्भमा उक्त विद्यालयमा अध्ययन गरेका छाात्रहरू डाक्टर, इन्जिनीयर, प्राध्यापक, वरिष्ठ प्रशासक एवं नेता र मन्त्री समेत भएका धेरै उदाहरणहरू छन् । यसरी हरिहरले आफ्नो अथक प्रयास र दुःखले आर्जित गरेको सम्पत्ति आफ्नै मोजमस्तीमा पनि लगाउन सक्नुहुन्थ्यो र धेरैले यस्तो गरेका पनि छन्, तर उहाँले त्यसो नगरी स्वआर्जित सम्पत्तिको अधिकांश हिस्सा शिक्षा विकासमा लगाउनुभयो । त्यसैले उहाँलाई महान् शिक्षाप्रेमी, शिक्षाप्रवर्तक र शिक्षाप्रवद्र्धक भन्नु अत्युक्ति नहोला ।

विक्रम सम्वत् २०२२ सालमा हरिहर गौतम दिवंगत हुनु भएपछि उल्लिखित खिदिमको हरिहर पाठशाला संचालनमा आर्थिक कठिनाइले बाधा पर्न गएको थियो । तर उहाँको शेषपछि, हरिहरजीका सुपुत्रद्वय विष्णुहरि गौतम र लक्ष्मीहरि गौतमले पिताश्रीको आकांक्षालाई ध्यनमा राखी कपिलवस्तु जिल्लामा राजमार्ग नजिग रहेको आफ्नो पैतृक ६८ विघाहा जग्गा उक्त पाठशालालाई प्रदान गर्नुभएकोले विद्यालयले निरन्तरता पाएको छ र सम्पन्न विद्यालयको रूपमा संचालित पनि छ ।

श्री हरिहरको शिक्षा क्षेत्रमा विशेष योगदानका अतिरिक्त धार्मिक जीवनशैलीका क्रियाकलापहरू र केही विकास सम्बन्धी कार्यहरू पनि उल्लेखनीय रहेका छन् । माथि पनि उल्लेख भएको छ कि उहाँ वैदिक सनातन धर्मका कट्टर अनुयायी, निष्ठावान् धार्मिक व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो । त्यसैले उहाँले प्रातःकाल ४ वजे स्नान गरी गायत्रीजप, पूजापाठ, नित्य तर्पण वलिवैश्वदेव गरी दैनिक ३ घण्टा लामो नित्यकर्म गर्ने गर्नुहुन्थ्यो । आफ्नो जीवनकालमा उहाँले गायत्री पुरश्चरण, सहस्र शिवलिंग पूजन, शतरुद्री, धान्यपर्वत महायज्ञ, चारै धाम लगायतका तीर्थाटन, १०८ शैयादान,गोदान, लक्षहोम आदि धार्मिक कृत्यहरू गर्नुभएको थियो ।

विकासतर्फ पनि उहाँ को रुचि रहेको देखिन्छ । विक्रम सम्वत् १९९२ सालमा अर्घाखाची जिल्लाको डाँडा कटेरीदेखि कोप्चा भन्ने ठाउँँसम्मको घोडेटो बाटो वनाउनुभएको र त्यस्तै खिदिमदेखि मदेश(तराई) जाने अतिविकट दह भन्ने ठाउँँको बाटो विस्तार गरी मानिस र पशुवस्तुलाई समेत आवत– जावत गर्न सुगम तुल्याइएको थियो । बर्दिया जिल्लाको सदर मुकाम गुलेरियास्थित तत्कालीन मिडिलस्कुल (हाल नयाँ नामकरण भएको महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा हाइस्कुल) को निर्माण र विस्तार कार्यमा पनि आर्थिक सहयोग गर्नुभएको थियो ।

यसरी श्री हरिहर गौतमको जीवनी हेर्दा– उहाँ सनातन बैदिक हिन्दू धर्मका निष्ठावान् साधक, शिक्षा विकासका प्रण्ोता, उदार दाता एवं विकासप्रेमी भएको देखिन्छ र साँच्चै नै उहाँलाई दानवीर हरिहर भन्नु सही र सार्थकसिद्ध हुन् आउँछ ।

भवानी गौतमको संक्षिप्त जीवनी
– खेमलाल गौतम, चकचकी ४, झापा

नाम ः पं. भवानीप्रसाद गौतम

जन्म मिति ः १९९० साल जेठ १ गते

जन्म स्थान ः ताप्लेजुङ्ग, साङ्गलुप्पा गाउँ

हालको ठेगाना ः झापा दमक, हाल– विराटनगर न.पा., मोरङ्ग

पिताको नाम ः बलराम गौतम

माताको नाम ः गायत्रादेवी गौतम

पत्नीको नाम ः पुष्पादेवी गौतम

छोराको नाम ः (१) तोयनाथ गौतम (२) थलीन्द्रनाथ गौतम

छोरीको नाम ः (१) मुनादेवी (२) खेमकुमारी

गौतम वंशका कुलमणि पं. भवानीप्रसाद गौतम लगभग आधा शताब्दीदेखि गौतम वंशको खोज–अन्वेषणमा संलग्न कुलमणि नै हुनुहुन्छ । ताप्लेजुङ्ग जिल्लाको साङ्गलुप्पा गाउँ जस्तो अति दुर्गम क्षेत्रमा १९९० सालमा जन्मनु भएका तीक्ष्णबुद्धिका धनी भवानीज्यूले बाल्यकालमै माता–पिताको मृत्युपछि अनेकौं दुःख–कष्ट सहनुप¥यो । गाउँघरमै प्रारम्भिक शिक्षा हासिल गरेर शिक्षक भई औपचारिक नर्मल शिक्षा पास गरेका पं भवानीज्यूले स्वाध्ययन बढाएर संस्कृत शिक्षा समेत हासिल गर्नु भएको कुरा उहाँले सप्ताह यज्ञमा भागवतको वाचन र व्याख्यान गरेबाट पनि स्पष्ट हुन्छ । १५ वर्षकै उमेरमा २००५ सालदेखि शिक्षक पेशामा लागेर उहाँले २०१२ साल सम्म अफ्नै गाउँमा अनौपचारिक ढङ्गबाटै पाठशाला खोल्नुभयो र गाउँले बालबालिकालाई शिक्षा दिने काम गर्नुभयो । यस क्रममा नर्मल स्कूल तालिम हासिल गरेपछि २०१३ सालदेखि आफ्नै गाउँ साङ्गलुप्पामा महेन्द्र सुबोधिनी विद्यालय आफ्नै सक्रियतामा स्थापना गरेर प्रधान अध्यापक भई अध्यापन कार्यमा उहाँ संलग्न हुुनुभयो ।

यसै बीचमा कृषि गणनाको मुखिया, अदालतको नौसिन्दा, जनगणनाको मुखिया, भूमी सुधारको खरिदार आदि पदमा काम गर्दै सोही अवधिमा नै समय मिलाएर भवानीज्यू २०१६ सालदेखि वंशावली सङ्कलन कार्यमा लाग्नु भयो ।

ज्योतिष विद्यामा समेत प्रवीण भवानीज्यूले पञ्चाङ्ग (पात्रो) लेख्ने, प्रकाशन गर्ने आदि कार्य गर्नुभएको पाइन्छ । २०२३ ।०२४ बाट उहाँले साहित्य क्षेत्रमा तुवाँलो र मुहान नामक पत्रिका प्रकाशन गर्नुका साथै विभिन्न लेखहरू लेख्ने कामलाई निरन्तरता दिंदै आएको पाइन्छ । यस बाहेक विभिन्न ठाउँंमा विद्यालय, धर्मशाला, पाटी–पौवा, देवालय आदि स्थापना तथा सञ्चालनमा समेत उहाँँँँको योगदानका साथै गौतम वंश सेवा समिति, झापाको स्थापना उहाँबाट भयो । हाल उहाँकै संरक्षकत्वमा यो संस्था सञ्चालित छ । २०२५ सालमा ताप्लेजुङ्गबाट बसाईं सरी झापा दमकको वसोवासपछि २०२७ सालपछि झापा ढुकुरपानीमा अध्यापन पश्चात् दमककै भाङ्गबारीमा आफ्नै सक्रियतामा विद्यालय स्थापना तथा सोही विद्यालयको प्रधानाध्यपक भई २०४३ सालसम्म कार्यरत रहनुभयो ।

यसै बीच गौतम वंशावली खोज तथा प्रकाशन जस्तो कठिन कार्यलाई निरन्तरता दिंदै अनेकौं दुःख–कष्ट सहेर देश–विदेशका विभिन्न ठाउँंहरूमा पुगेर सबै गौतम परिवारलाई एकसूत्रमा गाँसेर वंशावली प्रकाशन गरी गौतम वंशका कुलमणि बन्नु भयो ।

२०४३ सालदेखि अध्यापन पेशाबाट अवकाश लिएर हाल अद्वैत संस्थामा संलग्न भई महाविद्यालयको प्रमुख देशिक भएर मेचीदेखि महाकालीसम्म धार्मिक कार्यमा उहाँ कार्यरत रहनु भएको छ । भवानीज्यूले वंशावली सङ्कलन तथा प्रकाशन जस्तो कठिन कार्य गरी जग बसाई दिएर २०३९ सालदेखि यस कार्यलाई संस्थागत रूपमा अघि बडाउने भनी संस्थालाई जिम्मा दिनु हुने भवानीज्यूको यस कार्यलाई निरन्तरता दिनु हामी सबै गौतम परिवारको जिम्मेवारी भएको छ । गौतम वंशका कुलमणि श्री भवानीज्यूको यस कार्यलाई निरन्तरता दिने ममा त्यति क्षमता नभए तापनि यस कार्यबाट प्रभावित भई उहाँकै प्रेरणाबाट २०४२ सालदेखि म खेमलाल गौतम वंशको खोज (वंशावली सङ्कलन) कार्यमा लागि उहाँको कार्यलाई निरन्तरता दिने प्रयास गर्दै आएको छु । १५ वर्षको अवधिमा जे जति नयाँ पुस्ता तथा छुट नामावली सङ्कलन भयो र गौतम समाज काठमाडौंद्वारा सङ्कलित नामावली तथा अन्य सङ्कलकहरूद्वारा सङ्कलित नामावली समेत समावेश गराई गौतम समाज काठमाडौंद्वारा प्रकाशित यो वंशावलीमा पनि अभैm धेरै छुटेको हुन सक्छ । अथवा गल्ती पनि हुन सक्छ । तसर्थ सम्पूर्ण गौतम बन्धुहरूमा सविनय अनुरोध यो छ कि भुल भए सच्च्याउनका लागि छुट भए समावेशका लागि गौतम समाजमा सम्पर्क, पत्रव्यवहार र स्वयं सरिक भई कार्य गर्न पनि विनम्र अनुरोध गर्दछु ।

पं भवानी गौतमद्वारा रचित तथा प्रकाशित कृतिहरू
१) गौतम कुलको सुन्दर कुसुम २०१७

२) गौतम वंश बटवृक्षाकार २०२४

३) गौतम वंश परिचय प्रमाण २०२७

४) गौतम वंशावली लता २०३१

५) गौतम पुस्तावली नामाङ्क २०३२

६) गौतम वंशावली छन्दोबद्ध २०३३

७) गौतम वृहत् अत्रिदर्पण २०३७

८) गौतम कुलदेवता पूजा २०३८

९) गौतम अत्रिवंश दर्पण २०३९

– १– कोष्ठान्तर्गत भाग स्थान भेदअनुसार परिवर्तन गर्नू ।

3 thoughts on “ख्यातिप्राप्त गौतमका व्यक्तिगत विवरण”

  1. म मुकुन्द गौतम , म हाल काठमाडौंको कपनमा बस्छु । मेरो बुवाको नाम नन्दलाल गौतम हो ।हजुरबुवाको नाम धनपती गौतम र जिजु हजुरबुवाको नाम धर्मानन्द गौतम हो । मेरो बुवा ताप्लेजुङको ढुङ्गे साङ्गुमा जन्मनु भएको हो
    उहाँ सानै उमेरमा आसाम जानू भएछ , हामी त्यहीँ जन्मियौ । हामी ७ भाइ छौँ । कोही दाजुभाइ आसाम मै हुनुहुन्छ । कोही हामी नेपालमा छौँ । भवानी गौतमले निकालेको वन्सावलिमा बुबाको सम्म नाम भएको सुनेको छु ।हामी ७ भाइ पिताम्बर गौतम , मुकुन्द गौतम , काशीनाथ , दिनानाथ , नकुल , मोहन र बिष्णु गौतमको नाम वन्शावलिमा लेखाउन के गर्नु पर्ला सुझाव पाउ न हजुर ।

    1. ल हजुर जे जति वंशावली जम्मा गरन सक्नु हुन्छ जम्मा गरेर पठाउनुस हामीले अपडेट गरौला

  2. तपाईको कमेण्ट हाम्रो फेसबुकमा पोस्ट गरेको छु फलोअप को लागी ।
    हाम्रो फ़ेसबुक पेजमा चेक गरदै गरनु होला, फ़ेसबुक पेज यहॉ छ
    https://www.facebook.com/Gautam.Bansawali/

Comments are closed.